Odpady i właściwe nimi gospodarowanie to temat wciąż aktualny, związany z codzienną działalnością każdego z nas. Wszyscy produkujemy odpady i to niestety w coraz większych ilościach. Generalnie, wytwarzane odpady możemy podzielić na dwa rodzaje: organiczne i nieorganiczne. Są nimi zużyte ubrania, pudełka po jogurtach stare zeszyty, ogryzek od jabłka, karton po telewizorze czy stara lodówka.

Niestety bardzo niewielu z nas stara się ograniczyć ich powstawanie. A jest to podstawowa zasada we właściwym gospodarowaniu odpadami – unikanie ich zbędnego wytwarzania. Można to osiągnąć stosując się do kilku zasad, a mianowicie:

• Wybierając produkty, które nie posiadają zbędnych opakowań (pasta do zębów w samej tubce, bez dodatkowego kartonika),
• Pakując zakupy we własną, zabraną z domu torbę, unikając w ten sposób kolejnej reklamówki,
• Używając produktów w opakowaniach wielokrotnego użytku np. dżem słoiku a nie w plastikowej butelce,
• Zwracając uwagę na to, czy opakowanie produktu nadaje się do powtórnego przetworzenia,
• Kupując towary w opakowaniach z recyklingu.

 Nie można całkowicie ograniczyć powstawania odpadów, dlatego kolejnym krokiem racjonalnej gospodarki odpadami jest ich materiałowe lub energetyczne, w tym termiczne, wykorzystanie, w ostateczności składowanie na składowiskach. Pierwsza zasada zakłada redukcję zbędnej masy opakowań, co można realizować poprzez podejmowanie działań edukacyjno – informacyjnych skierowanych do społeczeństwa. Druga zasada to głównie recykling surowców wtórnych a także odzysk energii zawartej w odpadach podczas termicznego przekształcenia i wytwarzania energii elektrycznej i/lub ciepła. Składowanie odpadów na składowiskach jest jednym z najczęściej stosowanych rozwiązań w gospodarce odpadami, czego potwierdzeniem mogą być następujące dane: wg KPGO 2004 r. z ponad 11.8 mln ton wytworzonych odpadów jedynie 2.3% zostało selektywnie zebranych, tyle samo zostało poddanych biologicznemu przekształceniu, 0.4% zostało termicznie przekształconych natomiast pozostałe 95% trafiło na składowiska odpadów! 

SKŁADOWANIE ODPADÓW 

Składowanie odpadów jest ostatecznym sposobem zagospodarowania odpadów, które powinno być stosowane dopiero wówczas, gdy dalsze unieszkodliwianie odpadów jest niewykonalne technicznie i nieopłacalne. Składowiska odpadów można charakteryzować m.in. w zależności od ich formy czy sposobu eksploatacji. Formy składowisk:

• Składowiska w wyrobiskach zamkniętych,
• Składowiska w wyrobiskach otwartych,
• Składowiska oparte o zbocze naturalne, składowisko dostokowe,
• Składowiska w dolinach i kotlinach,
• Składowiska nadpoziomowe.

Sposoby eksploatacji:

• Składowisko z zagęszczaniem,
• Składowisko do deponowania odpadów biologicznie przetworzonych,
• Składowisko odpadów zbelowanych,
• Składowisko obojętnych odpadów jednorodnych,
• Składowisko odpadów niebezpiecznych.

Składowiska obecnie powstające muszą spełniać następujące kryteria:

• system zabezpieczenia wód gruntowych i powierzchniowych przed wpływem odpadów,
• system ujmowania i oczyszczania odcieków,
• system ujmowania i zagospodarowania biogazu,
• sprzęt technologiczny do formowania i zagęszczania odpadów,
• zaplecze techniczno-socjalne wysypiska,
• systemy stałej kontroli (monitoringu) wpływu wysypiska na środowisko,
• systemy zabiegów rekultywacyjnych.

Edukacja Ekologiczna

ZALETY SKŁADOWANIA ODPADÓW:

• Prostota procesu,
• Efektywność ekonomiczna (krótkookresowa) – niskie nakłady jednostkowe.

WADY SKŁADOWANIA ODPADÓW:

• Uciążliwość dla otoczenia związana z emisją zapylenia i nieprzyjemnymi odorami,
• Zajmują przestrzeń,
• Możliwość emisji zanieczyszczeń podczas i po zakończeniu eksploatacji składowiska,
• W przypadku, gdy na składowiska odpadów trafia 95% wytworzonych odpadów jest to zagospodarowanie uniemożliwiające osiągnięcie wymaganych prawem poziomów odzysku i recyklingu.

PODSTAWOWE ZAGROŻENIA WYNIKAJĄCE Z FUNKCJONOWANIA SKŁADOWISK:

• niedostateczne wyposażenie,
• zła eksploatacja,
• bardzo często niewłaściwa lokalizacja wysypiska,
• brak stref ochrony sanitarnej i pasa zieleni izolacyjnej wokół nich,
• składowisko odpadów stanowi dogodne warunki dla rozwoju drobnoustrojów chorobotwórczych,
• w sposób znaczący przyczynia się do obniżenia walorów krajobrazowych i estetycznych terenu.